Książki i rozdziały
Nasza lista kontrolna to narzędzie, które pomoże Ci ocenić, czy dany wydawca jest odpowiedni dla tematyki/publikacji Twoich badań.

Czy przekazujesz rezultaty swoich badań do zaufanego wydawcy?
Skąd masz pewność, że wydawca, którego bierzesz pod uwagę, jest odpowiedni dla Twoich badań?
- Na całym świecie publikuje się coraz więcej badań naukowych.
- Co tydzień pojawiają się nowi wydawcy.
- Wielu badaczy ma obawy dotyczące drapieżnych wydawców (predatory publishing).
- Znalezienie aktualnych wskazówek dotyczących wyboru miejsca publikacji nie jest łatwe.

Sprawdź, czy wybrany przez Ciebie wydawca jest godny zaufania, odpowiadając na poniższe pytania z naszej listy kontrolnej.
- Czy czytałeś już wcześniej jakieś książki lub rozdziały z tego wydawnictwa?
- Czy łatwo jest znaleźć najnowsze książki tego wydawcy?
- Czy wiadomo, w jaki sposób wydawca rozprowadza książki?
- Czy potrafisz powiedzieć, w jakich formatach są dostępne książki i w jakich przedziałach cenowych? (np. ebook do kupienia lub otwarty dostęp, druk w twardej lub miękkiej okładce)?
- Czy redaktorzy naukowi mają udokumentowane osiągnięcia w Twojej dziedzinie?
- Czy można łatwo zidentyfikować wydawcę i skontaktować się z nim?
- Czy nazwa wydawcy jest wyraźnie umieszczona na pierwszej stronie książki i na stronie internetowej?
- Czy z wydawcą można się skontaktować telefonicznie, pocztą elektroniczną lub listownie?
- Czy na stronie internetowej wydawcy jest jasno określone, jaki rodzaj recenzji jest stosowany i czy biorą w nim udział niezależni/zewnętrzni recenzenci?
- Czy wydawca oferuje recenzję przez eksperckie kolegium redakcyjne lub przez naukowców z Twojej dziedziny?
Poszukaj informacji o następujących serwisach lub opłatach
- Czy Twoja książka lub rozdział będzie indeksowana lub archiwizowana w bazie danych, którą można łatwo odnaleźć?
- Czy wydawca zapewnia długoterminową archiwizację i przechowywanie publikacji cyfrowych, np. poprzez OAPEN lub CLOCKSS?
- Czy wydawca stosuje trwałe identyfikatory cyfrowe dla książek i/lub rozdziałów?
- Czy wydawca wyjaśnia na swojej stronie internetowej, w jaki sposób jest wspierany finansowo?
- Czy wiadomo, czy autorzy będą obciążani opłatami?
- Jeśli są takie opłaty, to czy na stronie internetowej wydawcy podano ich wysokość, walutę, wyjaśniono, za co są pobierane i kiedy będą pobierane?
- Czy na stronie internetowej wydawcy znajduje się informacja, czy można z nich zrezygnować?
- Czy na stronie internetowej wydawcy znajdują się zrozumiałe wskazówki dla autorów?
- Czy w przypadku książek w otwartym dostępie wydawca ma jasno określoną politykę licencyjną, w tym preferowane licencje oraz czy dopuszcza wyjątki, odpowiadając na potrzeby autora? Czy informacje o licencjach są zamieszczane także w publikacjach? Czy Twoja książka będzie dostępna w otwartym dostępie natychmiast po jej opublikowaniu?
- Czy wydawca pozwala Ci zachować prawa autorskie do Twojej pracy? Czy wydawca pozwala na udostępnianie elektronicznej wersji Twojej książki lub rozdziału np. poprzez repozytorium instytucjonalne i na jakich zasadach?
- Czy wydawca jasno określa warunki umów i tantiem, jeśli mają one zastosowanie?
- Czy wydawca ma jasną politykę dotyczącą potencjalnych konfliktów interesów autorów, redaktorów i recenzentów?
- Czy wydawca ma jasność co do usług oferowanych autorom, takich jak korekta, marketing i zarządzanie prawami autorskimi?
- Czy wydawca jasno określa, w jaki sposób będzie przekazywał Ci informacje o zasięgu i wykorzystaniu Twojej książki?
Inne kwestie, które warto sprawdzić.
- Czy wydawca jest aktualnym członkiem Committee on Publication Ethics (COPE) i postępuje zgodnie z jego wytycznymi?
- Jeśli książka będzie dystrybuowana z otwartym dostępem, czy znajduje się ona na liście Directory of Open Access Books (DOAB)?
- Jeśli wydawca oferuje opcję otwartego dostępu, czy jest aktualnym członkiem Open Access Scholarly Publishers’ Association (OASPA)?
- Jeśli wydawca ma otwarty dostęp do publikacji, czy jest on umieszczony w serwisie Scielo (dla książek naukowych z Ameryki Łacińskiej)?
- Czy wydawca jest członkiem innego stowarzyszenia branżowego?

Jeśli możesz odpowiedzieć “tak” na większość lub wszystkie pytania z listy.
Wypełnij listę kontrolną i prześlij swój tekst tylko wtedy, gdy możesz odpowiedzieć “tak” na większość lub wszystkie powyższe pytania.
| Many thanks to Mateusz Franczak from the Digital Humanities Centre at the Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences for this translation published in August 2024. |