Kitaplar ve Kitap Bölümleri
Bu kontrol listesi, bir yayıncının araştırmanız için uygun olup olmadığını değerlendirirken bilmeniz gerekenleri keşfetmenize yardımcı olacak bir araçtır.

Araştırmanızı güvenilir bir yayıncıya mı gönderiyorsunuz?
Yayınınızı göndermeyi düşündüğünüz yayıncının araştırmanız için doğru yayıncı olduğundan nasıl emin olabilirsiniz?
- Dünya çapında giderek daha fazla araştırma yayınlanıyor.
- Her hafta yeni yayıncılar piyasaya çıkıyor.
- Birçok araştırmacı yağmacı yayıncılık konusunda endişe duyuyor.
- Nerede yayın yapacağınızı seçerken güncel rehberlik bulmak zor olabiliyor.

Yayıncının güvenilir olup olmadığını kontrol etmek için bu listeyi referans alabilirsiniz.
- Bu yayınevinin herhangi bir kitabını veya kitap bölümünü daha önce okudunuz mu?
- Bu yayınevinin çıkardığı en son kitapları keşfetmek kolay mı?
- Kitapların nasıl dağıtıldığı belli mi?
- Kitapların hangi formatlarda ve hangi fiyat seviyelerinde mevcut olduğunu söyleyebilir misiniz? (örneğin satın alınabilir veya açık erişimli e-kitap, sert veya yumuşak kapaklı baskı)
- Akademik editörlerin alanınızda kanıtlanmış bir geçmişi var mı?
Yayıncıyı kolayca tespit edip iletişime geçebiliyor musunuz?
- Yayıncının adı kitabın ön sayfasında ve web sitesinde açıkça yer alıyor mu?
- Yayıncıya telefon, e-posta ve posta yoluyla ulaşabiliyor musunuz?
Yayıncı, kullanılan hakem incelemesinin türü hakkında web sitesinde net bir bilgi veriyor mu?
- Hakem değerlendirmesinde konu alanınızla ilgili uzman bir editör kurulu veya bağımsız/harici hakemler yer alıyor mu?
Aşağıdaki hizmetler veya ücretler hakkında bilgi olup olmadığını kontrol edin.
- Kitabınız veya kitap bölümünüz kolayca keşfedilebilen bir veritabanında indekslenecek ya da arşivlenecek mi mi?
Yayıncı, OAPEN veya CLOCKSS gibi araçlarla dijital yayınların uzun vadeli arşivlenmesini ve korunmasını sağlıyor mu?
- Yayıncı, kitaplar ve/veya kitap bölümleri için kalıcı dijital tanımlayıcılar kullanıyor mu?
Yayıncı, web sitesinde finansal olarak nasıl desteklendiklerini açıklıyor mu?
- Yazarlardan ücret alınıp alınmayacağı belli mi?
- Ücret alınıyorsa, yayıncının web sitesinde tutar, para birimi, bu ücretlerin ne için olduğu ve ne zaman tahsil edileceği hakkında bilgi yer alıyor mu?
- Yayıncının web sitesinde muafiyetlerin mevcut olup olmadığı ve muafiyetlere nasıl başvurulacağı açıklanıyor mu?
Yayıncı yazarlara net yönergeler sağlıyor mu?
- Açık erişimli kitaplar için, yayıncının tercih edilen lisanslar ve yazarın ihtiyaçlarına bağlı olarak istisnalara izin verilip verilmediği dahil olmak üzere net bir lisans politikası var mı? Lisans ayrıntıları yayınlarında da yer alıyor mu? Kitabınız yayınlandığında hemen açık erişim olarak kullanılabiliyor mu?
- Yayıncı, eserinizin telif hakkını elinizde tutmanıza izin veriyor mu? Yayıncı, kitabınızın veya kitap bölümünüzün elektronik bir versiyonunu örneğin kurumsal bir arşivde paylaşmanıza izin veriyor mu ve hangi şartlar altında?
- Yayıncı, varsa sözleşmeler ve telif anlaşmaları konusunda net mi?
- Yayıncının yazarlar, editörler ve hakemler açısından olası çıkar çatışmalarına ilişkin net bir politikası var mı?
- Yayıncı, yazarlara sunduğu hizmetler (örneğin metin düzenleme, pazarlama ve hak yönetimi desteği) konusunda net bir bilgi sağlıyor mu?
- Yayıncı, kitabınızın erişimi ve kullanımı konusunda size nasıl bilgi sağlayacağı konusunda net bir fikre sahip mi?
Kontrol etmek isteyebileceğiniz diğer hususlar
- Yayıncı, Yayın Etiği Komitesi (COPE) üyesi mi ve komitenin yönergelerini takip ediyor mu?
- Kitap açık erişim yayınlanacak ise Açık Erişimli Kitaplar Dizini’nde (DOAB) listeleniyor mu?
- Yayıncı açık erişim seçeneği sunuyorsa, şu anda Açık Erişim Akademik Yayıncılar Derneği’nin (OASPA) üyesi mi?
- Yayıncı açık erişimli ise, Scielo‘da mı indeksleniyor mu (Latin Amerikan bilimsel kitapları için)?
- Yayıncı başka bir meslek birliğinin üyesi mi?

Eğer listedeki maddelerin çoğunu veya tamamını kontrol edebildiyseniz
Kontrol listesini tamamlayın ve yukarıdaki soruların çoğuna veya tamamına “evet” cevabını verebiliyorsanız yayınınızı gönderebilirsiniz.
| Many thanks to Çiğdem Yıldırım and Kamil Yeşiltaş of Suna Kıraç Library at Koç University for this translation published in February 2025. |
Kitaplar ve kitap bölümleri için hazırlanan bu kontrol listesi güncel İngilizce dil sürümüdür ve daha sonra değiştirilebilir. Bu kontrol listesinin çevirileri gönüllüler tarafından yapılmıştır o nedenle farklılıklara yol açabilir. Bu sürüm Ocak 2024’te güncellenmiştir.